De maçonnieke methode is gebaseerd op het gebruik van symbolen en rituelen. Verder zorgt een tuchtvolle sfeer in de werkplaats voor een serene gedachtenwisseling die het arbeiden aan zichzelf bevordert.

Het gebruik van rituelen en het symbolisme is tevens de band tussen de verschillende obediënties. Het vergt enige tijd om het te begrijpen. 
De vrijmetselarij gebruikt symbolen, maar laat aan haar leden de vrijheid er een eigen betekenis aan te hechten. Alhoewel er algemene richtlijnen daaromtrent bestaan, toch wordt nimmer een bepaalde interpretatie opgedrongen. De rijkdom van het symbolisme vloeit voort uit het feit dat beelden en gebaren kunnen begrepen worden volgens mentaliteit, intellectueel peil, persoonlijke ervaring van eenieder en volgens sociale groep, tijdsomstandigheden en plaats.
Het symbolisme is van alle tijden en van overal; het spoort aan tot nadenken en dwingt tot bezinning en overweging.
Aldus sporen de filosofische en morele overpeinzingen aan tot de vorming van de leden.  Met die kennis werkt de maçon in op de buitenwereld, om er het maçonnieke ideaal te verwezenlijken namelijk het streven naar een betere samenleving.

De waarden

De inrichtende Constituties van de Moderne Vrijmetselarij leggen de grondslagen van een ethiek, die gekenmerkt wordt door verdraagzaamheid. Wat de godsdienstige overtuiging betreft verlangen de Constituties niets meer dan dat:

"De vrijmetselaars zich zouden houden aan die levensregels, waarover alle weldenkende en welvoelende mensen het eens zijn, terwijl ze elkeen zijn bijzondere opvattingen laat."

Anders gezegd, de vrijmetselaars moeten allen eerlijke en rechtschapen mensen zijn, mensen van eer en geweten, welke ook de bijzondere meningen of overtuigingen mochten zijn die ze van elkaar onderscheiden.
Aldus wordt de vrijmetselarij een middel van eendrachtig samenzijn, door oprechte vriendschap te smeden onder de mensen die anders nooit tot elkaar zouden gekomen zijn.
Maar verdraagzaamheid betekent noch onverschilligheid noch afstand doen van eigen opvatting, Charles Graux schrijft hierover het volgende:

"Verdraagzaamheid is geen synoniem voor aarzeling noch voor gebrek aan beginselvastheid en evenmin voor schuchterheid of vaagheid in de uitdrukking van zijn overtuiging. Indien dit zo was, dan zou zulks neerkomen op een gemis aan principes of aan durf om ze te bekennen en te verdedigen. Verdraagzaam zijn, betekent niet het blindelings eerbiedigen van om het even welke mening van gelijk wie. Niemand kan eerbiedigen hetgeen men als verkeerd aanziet, hetgeen men veroordeelt, bestrijdt en desnoods poogt te vernietigen.
Verdraagzaamheid zorgt voor de eerbiediging van de persoon en de vrijheid van de medemens. Ze laat evenwel toe dat ieder zijn eigen overtuiging vrij naar voor kan brengen. Ook al mocht een verschil in zienswijze als eens aanleiding geven tot elkaar bekampen, dan zullen belediging en vervolging vermeden worden en staat verzoenen centraal."

De internationale Gemengde Vrijmetselaarsorde "Le Droit Humain" vraagt aan haar leden, mannen en vrouwen te zijn die vooreerst zichzelf goed leren doorgronden, om nadien eerlijk te kunnen omgaan met al degenen die hun ideaal delen. 
De vrijmetselaar beaamt volgende gedachte van Saint Exupéry:

"Indien gij anders zijt dan ik ben, ver van mij te schaden, verrijkt gij mij."

Voor de Vrijmetselaars is de gewetensvrijheid een grondbeginsel.
Ze berust op de vrijheid, die de persoonlijke onafhankelijkheid waarborgt; en op de gelijkheid, die aan allen de vrije mening van overtuiging toelaat.  Verdraagzaamheid noch vrijheid kunnen bestaan zonder gelijkheid.
De 'gelijkheid' is niet alleen een gelijkheid van rechten, maar ook een gelijkheid van personen. Ieder wordt erkend en aanvaard met de kenmerken, die hem tot een enig wezen maken. 

In de loge wordt geen enkel onderscheid gemaakt, noch wat intellectuele begaafdheid, noch wat sociale stand betreft. De verhouding onder elkaar, steunend op gelijkheid en broederlijkheid, bevordert in de Loge de gedachtenwisseling met vrij denkende en vrij sprekende mensen. De broederlijkheid vloeit voort uit het ideaal van gelijkheid; maar ze is ook de taal van het hart. De vrijmetselaar is immers een wezen dat niet enkel met verstand begaafd is, doch ook met gevoel. Zijn affectief leven is even rijk en waardevol als zijn intellectueel leven.
De idealen van Vrijheid, Gelijkheid en Broederlijkheid tot alle mensen uitgebreid, verklaren het verlangen van alle vrijmetselaren naar rechtvaardigheid en hun geloof in het gemeenschappelijk streven naar vooruitgang.

Maar vrijmetselaars zijn geen heiligen. Sommigen treden toe om louter opportunistische redenen en schromen zich niet voor het aanzetten tot gekonkel en hypocrisie. Kortom, zoals alle andere gemeenschappen ontsnapt ook de vrijmetselarij niet aan de normale verdeling. Op twee sigma van het gemiddelde liggen ook bij ons de uitzonderingen: rechts de voorbeelden en links de snoodaards...

Wilt U iets vragen aan een vrijmetselaar? Ga gerust uw gang.